Dịch Kinh Bách Dụ Phần 3

Phần 3

21. Cầu con

22. Bán trầm hương

23. Trộm mền

24. Gieo mè

25. Nước và lửa

26. Bắt chước vua

27. Trị vết thương

28. Xẻo mũi

29. Ðốt áo

30. Nuôi dê

21. Cầu con

Thuở xưa, có một người ñàn bà ñã sanh ñược ñứa con, lại muốn có thêm một ñứa nữa, bèn hỏi những người ñàn bà khác rằng:

- Ai có phương pháp gì làm cho tôi sanh ñứa con nữa không? Bây giờ có bà lão trả lời:

- Ta có phương pháp giúp ngươi sanh con nữa, nhưng ngươi phải giết con lấy máu tế thiên thần, rồi ngươi mới ñược như ý.

Người ñàn bà kia rất tin lời bà lão và ñịnh sẽ làm theo lời bà. May có người lối xóm hay ñược, cản ngăn và quở trách rằng:

- Sao chị dại dột thế? Hy vọng sanh thêm một ñứa nữa, mà lại ñem ñứa con hiện có giết ñi; thế là ñứa kia chưa sanh mà ñứa nầy ñã chết, rốt cuộc không có ñứa nào cả.

Hành ñộng ấy ñáng làm hay không, chị cần nên xét lại.

** Chuyện nầy tỉ dụ: Có nhiều người mê tín, dị ñoan, tin theo tà thuyết của ngoại ñạo một cách mù quáng. Họ chủ trương rằng: muốn tương lai ñược hạnh phúc, thì phải tu theo lối khổ hạnh như là: nhẩy vào hầm lửa, nằm trên gai, ñứng một chân, v.v... Họ tu theo các phương pháp sai lạc như thế, chỉ uổng công vô ích, khổ thân tự hại, chẳng những không mong gì ñược phước báo sanh thiên, mà lại trái ngược với nguyên lý Phật Giáo.

22. Bán trầm hương

Thuở xưa, có người lặn lội ra biển tìm trầm hương, trải qua nhiều năm tháng mới ñược một xe ñem về bầy ra chợ ñể bán. Vì giá cao nên bán không ñược, chàng rất băn khoản trong tâm khổ sở vô cùng.

Bấy giờ chàng thấy nhiều người gánh than ra chợ bán, vừa gánh ra là có người mua ngay. Chàng tự nghỉ: "Ta ñem trầm hương ñốt thành than, ñem bán chắc ñắt hàng lắm". Thế rồi chàng ñốt hết trầm hương thành than, gánh ra chợ bán, quả nhiên bán chạy vô cùng. Nhưng giá tiền một xe than củi không bằng giá tiền của nửa xe trầm hương.

** Chuyện nầy tỉ dụ: Người tu hành mong cầu Phật quả không nên sợ khó mà thối tâm, hay cầu kỳ, lập dị, hoặc trở lại cầu quả tiểu thừa. Kết quả tự mất lợi lớn, cũng như người ñốt trầm hương ra than ñể bán cho mau. Hành vi như vậy, thật ñáng thương xót vô cùng.

23. Trộm mền

Thuở xưa, có một kẻ trộm lấy của người nhà giàu một mớ hàng gấm ñáng giá, rồi ra ngoài nhà vơ vét một cái mền rách và một ít quần áo cũ. Sau khi trộm xong, y mới ñem hàng gấm bao bọc cái mền rách và mớ y phục cũ gói thành một gói mang ñi cùng khắp. Sau mọi người biết ñược ñều chê cười.

** Chuyện nầy tỉ dụ: Người ñã phát tâm chánh tín tu học Phật pháp, không nên trở lại tham lam danh lợi ở thế gian, phá giới luật thanh tịnh. Nếu làm việc ñiên ñảo như vậy, thì không khỏi tổn thương ñức hạnh của mình và làm trò cười cho mọi người.

24. Gieo mè

Thuở xưa, có người ăn mè sống thấy không ngon bằng mè rang chín. Người kia tự nghĩ: "Mè rang chín ăn ngon như thế, ta nên ñem gieo hột mè ñã rang, sau có hột chắc chắn sẽ ngon lắm". Y bèn rang mè rồi ñem gieo, kết quả không mọc cây mè nào cả.

** Chuyện nầy tỉ dụ: Hột giống ñã rang, thì không làm sao sinh ra cây, kết trái ñược. Cũng như nhiều kiếp hành ñạo Bồ tát khổ hạnh cần tu, mới mong trưởng thành chủng tử Phật quả, mà muốn ñể tu mau chứng quả, lại tu theo hạnh tiểu thừa, rốt cuộc không thể thành Phật quả. Phật thường quở hàng tiểu thừa là thứ "giống rang mần hư" chính là ý nghĩa như vậy.

25. Nước và lửa

Thuở xưa, có người ñang ở trong nhà làm việc, cần dùng cả nước lạnh và lửa, dùng cái chén sành ñựng lửa ñể trong phòng, lại dùng cái lọ thiếc dùng nước ñể trên chén lửa. Người kia tự nghĩ: "Ta ñã dự bị lửa và nước xong rồi". Vài giờ sau người kia cần dùng ñến lửa, thì lửa ñã tắt; cần dùng ñến nước thì nước ñã nóng. Cả hai ñều không dùng ñược.

** Chuyện nầy tỉ dụ: Có một hạng người ñã xuất gia cầu học Phật pháp, nhưng lại quyến luyến gia ñình, say mê thú dục lạc, niệm niệm không rời; do ñó không thể thoát ly biển ái, mà lại vụt tắt lửa công ñức của mình, mất nước trì giới nữa. Chung cục, công ñức tu hành và sự nghiệp ở thế gian, cả hai ñều mất.

26. Bắt chước vua

Ngày xưa, có một người muốn tâm mình cũng sung sướng, vui vẻ như vua, bèn hỏi người quen rằng:

- Ta làm cách nào ñể ñược hạnh phúc như vua? Người kia bày:

- Nếu anh muốn hoan lạc như ngài vậy, thì nên bắt chước ñiệu bộ của ngài.

Chàng cho ñiếu ấy là chí lý, bèn ñi ñến trước mặt nhà vua xem từng cử ñộng, chăm chú bắt chước bộ ñiệu của vua. Bấy giờ vua nháy mắt không ngớt, chàng cũng nhái lại giống như in. Vua thấy thế rất lấy làm quái lạ, hỏi rằng:

- Mắt ngươi có lông cặm hay bị bụi rớt vào? Chàng trả lời:

- Không, mắt tôi không sao cả, chỉ vì tôi muốn hạnh phúc như ngài, nên cố bắt chước ñiệu bộ của ngài ñây.

Vua nghe xong, nổi giận lôi ñình:

- Ngươi thật là hỗn xược!

Rồi sai quân lính ñem ra ñánh một trận nên thân, ñoạn ñuổi ra khỏi nước.

** Chuyện nầy tỉ dụ: Có một số người ñược nghe Phật pháp muốn gần gũi học tu, nhưng không hiểu nguyên lý căn bản của Phật pháp. Ðức Như Lai là bậc toàn trí, toàn năng vì muốn cứu ñộ chúng sanh khỏi khổ, nên tìm ñủ mọi phương tiện dắt dìu. Có lúc nói lý thuyết cạn cợt ñể ñộ những hạng người trình ñộ thấp kém, hoặc cũng mang thân người, cũng làm mọi việc, hoặc ñem thân ñến nợ trước như oan báo: "bị gươm vàng ñâm và ăn lúa ngựa".

Bọn họ lại chấp nhặt, hoặc bắt chước theo, hoặc chê cười hủy báng. Chung cục, ở trong Phật pháp hằng mất sự lợi ích và chứng ngộ, trở lại bị ñọa lạc vào ba ñường dữ chịu ñủ mọi khổ hình.

27. Trị vết thương

Thuở xưa, có một ông già bị vua ñánh ñập tàn nhẩn, bị thương nặng vô cùng. Ông bèn dùng phân ngựa xoa vào ñấy, vài hôm vết thương lành. Khi ấy có một người ngu thấy thế, lòng rất vui mừng, bèn hỏi:

- May quá! Ta vừa biết ñược một phương thuốc trị vết thương rất hay! Y lập tức về nhà nói với con rằng:

- Ta có thuốc hay lắm, con bằng lòng ñể cha ñánh sau lưng cho bị thương rồi ñem thoa thử, chắc chắn hiệu nghiệm vô cùng.

Người con vâng lời cha dạy.

Y ñánh sau lưng con cho bị thương rồi dùng phân ngựa thoa vào. Hành ñộng như

vậy mà tự xưng cho mình là rất thông minh, thật ñáng làm trò cười cho hàng thức giả.

** Chuyện nầy tỉ dụ: Như người chấp thuộc thành bệnh, chúng ta tu học Phật pháp không chịu dùng phương pháp ñối trị, quen thói lầm mê, trở lại ñể cho phiền não, sân, si tự do phát khởi.

Như nghe nói "Bất tịnh quán" có thể bỏ thân phàm, thoát ly sanh tử, bèn có ý lăng loàn, rồi quán "Bất tịnh". Chung kết chẳng những "Quán bất tịnh" không thành mà trở lại bị sắc dục lầm hoặc, kết thêm nghiệp báo trôi lăn trong vòng sanh tử mãi không thôi!

Không khéo dùng thuốc, thì thuốc trở lại thành bệnh; không khéo tu pháp lành, thì càng tăng thêm nghiệp luỵ. Ðó là ñiều quan trọng, chúng ta cần xem ñây ñể tự răn mình.

28. Xẻo mũi

Thuở xưa, có một người sánh duyên với nàng con gái nhan sắc xinh ñẹp, nhưng chỉ có cái mũi hơi khó coi.

Sau ñó người kia gặp cô gái khác, chẳng những dung mạo ñẹp ñẽ lạ lùng, mà cái mũi rất ngay thẳng, khả ái. Người kia tự nghĩ: "Ước gì ta có cái mũi ñẹp của cô ấy ñể thay vào cái mũi của vợ ta, có phải vợ ta sẽ hoàn toàn xinh ñẹp không?".

Thế rồi y cắt mũi cô gái ñẹp, cầm chạy về nhà khoe với vợ rằng:

- Em ơi! Nay anh sung sướng ñược ban cho em cái mũi ñẹp!

Y bèn cắt mũi vợ quăng ñi, rồi chắp cái mũi kia lại. Rốt cuộc, không ráp ñược mà vợ y lại bị mất mũi càng thêm xấu xí vô cùng. Y làm hại cả hai nàng con gái ñẹp.

** Chuyện nầy tỉ dụ: Người ñời nghe biết các bậc Sa môn, Bà-la-môn kỳ cựu có ñại oai ñức, ñược mọi người cung kính cúng dường, bèn nghĩ: ta cùng các vị kia có khác gì nhau? Rồi tự giả xưng vọng nói mình có ñức. Làm thế ñã bất lợi, lại còn tổn thương phẩm hạnh của mình, cùng người xẻo mũi vợ kia không khác.

29. Ðốt áo

Thuở xưa, có một người nghèo, làm thuê ñể dành tiền may ñược một cái áo ngắn bằng vải to. Khi y mặc ra ñường, có người khác thấy hỏi rằng:

- Hình dung mặt mũi của anh xinh ñẹp như vậy, chắc là con nhà giàu sang, tại sao lại mặc áo vải? Tôi nay có cách giúp anh có quần áo tốt, nhưng anh phải tin tôi, tôi không bao giờ ñòi tiền anh cả.

Người nghèo nghe xong rất vui mừng:

- Tôi nhứt ñịnh nghe theo lời anh.

Người kia bèn ñốt lửa bên ñường rồi bảo người nghèo:

- Anh hãy ñem cái áo vải xấu bỏ vào lửa ñốt ñi, sau khi áo vải cháy rồi, anh nên

ñứng ñợi một chút, tức khắc có quần áo ñẹp cho anh.

Người nghèo y lời ñem áo xấu bỏ vào lửa ñốt. Ðốt xong, ñi qua ñi lại ñợi chờ mà vẫn không thấy áo quần ñẹp hiện ra.

** Chuyện nầy tỉ dụ: Y cứ lời Phật nói rằng: Thân người khó ñược, chúng ta ñã ñược thân người thì phải nên tinh tấn tu ñạo ñức, vun bồi cội phúc về sau, y theo chánh pháp ñúng như lý tu hành. Những kẻ ngoại ñạo vọng lập tà thuyết ñể dối người: thân nầy nên hủy hoại, nhẩy vào hầm lửa, thì có thể sanh lên cỏi trời, v.v...

Lời nói vô lý ấy không thể tin ñược. Nếu làm theo như vậy, chẳng những ñời nầy bị tổn hại mà lại mê hoặc cho ñời sau; cũng như người nghèo bị lừa dối không khác.

30. Nuôi dê

Thuở xưa, có một người nuôi dê, nuôi rất ñúng phương pháp, nên ngày càng sanh sản rất nhiều, từ ngàn con ñến vạn con. Nhưng người kia rất hà tiện, không dám giết một con ăn thịt, hoặc là ñãi khách. Người khác năn nỉ xin hoặc mua bớt, nói cách gì y cũng không chịu mất một con.

Bấy giờ có một người rất mánh lới, gian dối, thường qua lại làm quen, dùng lời ngon ngọt kết bạn thân với y. Y tin là người chân thật. Một hôm, người kia nói với y rằng:

- Tôi và anh ñã thành bạn thân với nhau, nên có ñiều chi tôi cũng muốn bàn với anh cả. Anh nay chưa vợ con, rất cô ñơn, hiu quạnh. Tôi ñược nghe xóm nhà ở hướng ñông, có một cô gái rất ñẹp, nếu anh cưới nàng làm vợ thì xứng ñôi vừa lứa vô cùng. Tôi xin làm mối cho anh thì chắc chắn thành công.

Người nuôi dê nghe thế mừng rỡ vô cùng, bèn giao cho người kia rất nhiều dê và một ít lễ vật làm ñồ sính lễ ñầu tiên.

Cách vài hôm sau, người kia trở lại bảo anh rằng:

- Cô ấy ñã bằng lòng sánh duyên cùng anh, và may quá, vợ anh nay ñã sanh ñược một ñứa con rất ngộ nghĩnh, tôi lại báo tin mừng cho anh hay!

Người nuôi dê chưa bao giờ thấy mặt vị hôn thê, nhưng nghe nói vừa sanh một ñứa con thì lòng mừng không thể tả! Vội vàng cấp cho người kia rất nhiều dê. Hai bên từ biệt.

Cách vài hôm sau nữa, người kia lại trở về nói rằng:

- Anh ơi! Thê thảm ñau ñớn quá, con anh ñã chết rồi! Tôi ñến ñây thành thực chia buồn cùng anh, ñể tỏ tình bạn hữu.

Người nuôi dê nghe xong, vật vã khóc lóc thảm thiết, buồn khổ mãi không nguôi.

** Chuyện nầy tỉ dụ: Trong Phật giáo có hạng người không móng tâm danh lợi, không ham mê sắc ñẹp, vị ngon, nhưng lại tham trước dục lạc thế gian, trở lại bị nó làm mê hoặc, ñành quăng bỏ bao pháp lành, công ñức, lơ lảng sự tu hành. Kết quả, không những làm hư hỏng pháp lành, mà lại tiêu tan cả thân mạng, tài sản, thật ñáng tủi nhục ñau lòng, chính mình chuốc lấy sự ñau khổ cho chính mình một cách oan uổng.

--- o0o ---